Europejska Noc Naukowców i tajemnica Moli Książkowych z Uniwersyteckiej Biblioteki

(fot. Anna Wojszel)

Na wrzesniową, Europejska Noc Naukowćów przygotowaliśmy grę terenową o tematyce przyrodniczej i humanistycznej. Będzie się działo 29. wrzesnia 2017 roku.

Unikatowy katalog moli czyli Molariusz Wamińsko-Mazurski powstał 12. maja 2017 r. w czasie XIV Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek. Różnorodne wyobrażenia moli zostały malowane na dachówkach, zaś ich autorzy dzielili się miedzy sobą opowieściami, fraszkami i piosenkami, które się z każdym wyobrażeniem mola kojarzyły. I tak wśród galerii moli książkowych znalazły się m.in.: Napójka Łąkowa (mól książkowy z Wójtowa, preferuje wolne lektury), Bagiennik z Jeziora Czarnego (mól książkowy preferujący literaturę hydrobiologiczną, czyta na ławkach w parku), Kortowski Mól (uniwersytecki robaczek szybujący po wiedzę), Smerfomól (złapany w sieć uzależnień od czytania literatury naukowej), Mól Pedagogiczny (śliczny i liryczny) i wiele innych.

Noc sprzyja rozwijaniu się wyobraźni. To jeden z kilku powodów, dla którego "mole książkowe", czyli miłośnicy dużej ilości przeczytanych przez siebie książek, nie mogą się oderwać od lektury, także po zmroku. Kolejnym czynnikiem, dla którego "pożeracze" książek lubią noc to tajemnice. A te najlepiej odkrywać pod osłoną nocy, kiedy właśnie ożywia się wyobraźnia a wszystkie zmysły intensywniej pracują. Jeśli lubisz czytać i rozwiązywać zagadki, biblioteka jest dla Ciebie prawdziwym królestwem. Nocą budzą się tu różnorodne żyjątka, które oprócz pożerania papieru, czy innych materiałów wchodzących w skład opraw (skóra, drewno), lubią także poczytać tekst. Zapraszamy do poszukiwań drewnojadów, motyli futrzastych i innych moli książkowych, które opowiedzą Wam swoją historię w Bibliotece Uniwersyteckiej UWM w Olsztynie.

Przebieg gry:
Uczestnik dostaje instrukcję na kartce i plan biblioteki. Na karcie znajduje się kod QR z polami do zamalowania ołówkiem. Na terenie Biblioteki Uniwersyteckiej ukrytych będzie kilka dachówek z namalowanymi molami. Trzeba je odszukać. Przy każdej należy wykonać zadanie lub rozwiązać zagadkę o różnym poziomie trudności. Rozwiązanie zagadki pozwoli poprawnie zamalować odpowiedzenie pola w kodzie QR. Dopiero, gdy wszystkie zagadki zostaną poprawnie rozwiązane a odpowiednie pola kodu QR zamalowane, można będzie z wykorzystaniem telefonu odczytać hasło rozwiązania. Zaleca się wcześniej na swoim telefonie zainstalować bezpłatny program do czytania kodów QR (osoby nie posiadające własnego telefonu czy tabletu będą mogły skorzystać ze sprzętu w bibliotece). Podając hasło, będące rozwiązaniem zagadki oraz pokazując poprawnie wypełniony Kod QR z lukami, można będzie otrzymać nagrodę.

Przewidziano wersje z różnym poziomem trudności oraz związane z tymi różne nagrody. Gra może być realizowane indywidualnie lub grupowo (np. rodzinnie).

Stanisław Czachorowski, 
Katarzyna Bikowska, 
Elżbieta Stawska, 
Maciej Rynarzewski 

Czytaj też http://gadajacedachowki.blogspot.com/2017/05/dacowki-z-molami-czyli-molariusz.html

Co za noc ! (naukowców)

Ponad 10 000 zwiedzających, 130 naukowych atrakcji, 12 godzin doświadczeń, pokazów i warsztatów, dziesiątki litrów odczynników laboratoryjnych i niezliczona liczba dociekliwych pytań. Za nami kolejna edycja Europejskiej Nocy Naukowców w Olsztynie.

czytaj cały artykuł Iwony Kiedy, Olsztyn24

Wydział Biologii i Biotechnologii na Europejskiej Nocy Naukowców

fot. S. Czachorowski - zobacz więcej zdjęć

Zaproszenie na Europejską Noc Naukowców

Szanowni Państwo,

już 30 września (piątek) na dzieci, młodzież, dorosłych oraz całe rodziny czekają kolejne naukowe wyzwania!

Przed nami Europejska Noc Naukowców Fusion2Night.

Pracownicy UWM w Olsztynie przygotowali dla Państwa warsztaty, pokazy, spotkania i mnóstwo innych atrakcji!
Zapraszamy wszystkich chętnych do Biblioteki Uniwersyteckiej (ul. Oczapowskiego 12B, Kortowo) oraz do Centrum Konferencyjno-Szkoleniowego (ul. Dybowskiego 11, Kortowo).

Zaczynamy wielkim otwarciem o godzinie 16:00 w Bibliotece Uniwersyteckiej i bawimy się nauką w popularnonaukowym wydaniu aż do późnych godzin wieczornych.
W godzinach 16:00 – 22:00 szeroką ofertę atrakcji oferujemy również w Centrum Konferencyjno-Szkoleniowym (warsztaty, pokazy, eksperymenty, szalone konstrukcje itp.).
W godzinach przedpołudniowych natomiast odbędą się zajęcia w niedostępnych na co dzień laboratoriach…

Szczegółowy program wydarzenia znajduje się na stronie: http://www.nocnaukowcow.olsztyn.pl/strona-glowna/
Z opisami wybranych aktywności można zapoznać się na naszym Facebook’u.

Serdecznie zapraszamy!

Koordynator Projektu: Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie
Partnerzy Projektu:
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego

Stanowisko Wimlandii w czasie Europejskiej Nocy Naukowców

W uzupełnieniu do wykładu pt. "Maść czarownic (do latania) z Wimlandii czyli o tym jak nauka wspiera lokalną przedsiębiorczość" grupa przedsiębiorców Wimlandia wystawi stolik ze swoimi produktami orz mapy tajemniczej krainy Wimlandia.

Przed wykładem wystąpi grupa estradowa Wiedźmuchy. Panie tak o sobie piszą: „Wiedźmy - przede wszystkim, Czarownice, Babajędze, różnie o Nas mówią. Grupa artystyczna, estradowa. Nie jesteśmy okultystkami, po prostu dobrze się bawimy ! Jest nas 12 anonimowych cudownych kobiet z dystansem do siebie. Między nami są przedszkolanki, pedagog, wykładowca akademicki, lekarz, bizneswomen i jedna dziewica - kogoś trzeba zepsuć.” Grupa istnieje od czerwca 2016 r. Panie występiły już w Rusi, Reszlu, Nidzicy, Biesalu, Gietrzwałdzie. (czytaj więcej)

St. Czachorowski

Europejska Noc Naukowców już w piątek !

Zobacz co się będzie działo w Kortowie: Program Nocy Naukowców w Kortowie

Europejska Noc Naukowców już niebawem

Więcej szczegółów na stronie http://www.nocnaukowcow.olsztyn.pl/strona-glowna/

Puszcza Białowieska - dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Europy

Na Olsztyńskie Dni Nauki oraz Europejską Noc Naukowców przygotowałem wystawę zdjęć z krótkimi opisami oraz QR Kodami, linkującymi do obszerniejszych artykułów (wykorzystanie mobilnego Internetu). Jest to relacja z badań przyrodniczych prowadzonych na terenie Puszczy Białowieskiej wraz z elementami kultury materialnej, zachowanej wokół Puszczy. Na planszach zawarłem zdjęcia unikalnej przyrody Puszczy Białowieskiej oraz wyniki badań, dotyczące owadów wodnych różnych siedlisk, ze szczególnym uwzględnieniem chruścików (Trichoptera). Ważny wątkiem jest siedlisko martwego drewna w Puszczy Białowiejskiej i lasach gospodarczych. Przyroda jako podstawa rozwoju gospodarczego i rynek pracy dla społeczności lokalnej.

Wbrew pozorom Puszcza Białowieska nie jest w pełni dziewiczym terenem. Nawet w rezerwacie ścisłym widać dawne działania ludzkie. Jednak skala zmian jest niewielka. W Polsce żyje około 35 tys. gatunków bezkręgowców, z których około 26 tys. to owady. W Puszczy Białowieskiej wykazano obecność 11 700 gatunków bezkręgowców, ale żyje tu najprawdopodobniej ich 22 tys. Sam, w czasie ostatnich badań zbiorników wodnych Puszczy, spotkałem dwa nowe dla Parku Narodowego gatunki chruścików. A wydawało się, że chruściki (Trichoptera) należą do dość dobrze poznanej grupy na obszarze Puszczy.

Stanisław Czachorowski


Opis wystawy na stronie Europejskiej Nocy Naukowców

Maść czarownic (do latania) z Wimlandii czyli o tym jak nauka wspiera lokalną przedsiębiorczość

Wbrew pozorom będzie całkiem poważnie i w pełni naukowo. Wykład przygotowany na Europejską Noc Naukowców dotyczy turystyki, bioróżnorodności i lokalnych produktów spożywczych i transferu innowacyjności do małych przedsiębiorstw z Warmii i Mazur. Jak i po co naukowcy odtworzyli dawną maść czarownic do latanie i dlaczego malowane są kamienie? Tego będzie można dowiedzieć się w czasie wieczornego wykładu. Będzie też maść czarownic do latania i będzie ją można spróbować/wypróbować.

 Opowiem także o nowoczesnych formach turystki aktywnej, żywności funkcjonalnej i ekologicznej, wspomne o cittaslow i ochronie przyrody. Współpraca uniwersytetu z małymi przedsiębiorstwami rodzinnymi w zakresie agroturystyki, turystyki, produkcji zdrowej żywności, gastronomii przynosi dobre owoce. Co to jest Wilmandia i gdzie jej szukać? Też o tym wspomnę. Będą nawet rozdawane mapy Wimlandii.

Maść do latania naprawdę kiedyś istniała. A czarownice? Też były ale jedno i drugie miało inne znaczenie niż teraz im przypisujemy. Odtwarzanie maści czarownic jest formą edukacji przyrodniczej i działaniem na rzecz ochrony bioróżnorodności i atrakcyjności turystycznej Warmii i Mazur. W ten sposób wspieram kreatywnością gospodarkę lokalną i współpracuję z lokalną przedsiębiorczością. Po to właśnie powstało na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym.

Maść czarownic do latania zawiera lokalny kontekst kulturowy z nutą dowcipu, który jest pomocny w promowaniu lokalnej żywności i dziedzictwa kulinarnego. Nasi przodkowie świat poznawali organoleptycznie i obserwując skutki. Świadomie i nieświadomie eksperymentowali na sobie, gdzie głód i choroby motywowały do kolejnych prób i poszukiwań. Teraz korzystamy z ogromnego bogactwa roślin i zwierząt jako pokarmu, kosmetyków, leków. Ale te odkrycia poprzedzały niezliczone próby wielu pokoleń, w tym otruć, śmierci i różnych porażek. Sporo z tego dawnego dziedzictwa zapomnieliśmy. Teraz na nowo je odkrywamy. Przykładem jest pokrzywa, która niedawno wróciła do kulinarnych łask. Liczy się nie tylko smak ale i opowieść. Jest więc zupa z pokrzywy, pierogi z pokrzywą czy nawet lemoniada pokrzywowa. Lokalna i unikalna specjalność, w sam raz do pogłębionej turystyki. Dla ludzi poszukujących intelektualnej przygody.

Od roku mamy już maść czarownic. I to o niej oraz o lokalnych producentach żywności wysokiej jakości będzie opowieść.

Opis wydarzenia na stronie Nocy naukowców


Stanisław Czachorowski


Więcej:

• O tym jak maść do latania wynalazłem
• O wiedźmach czyli ewolucji znaczeń i kontekście co zmienia znaczenie
• Bylica, piwo, pieczona gęś i maść do latania
• Masło wiedźm czyli wiedźmy i czarownice z przyrodniczego punktu widzenia
• Ażebym nie urzekł czyli wiedźmy huculskie (Część 3. Poszukiwanie genezy wiedźm)
• Wiedźmy poleskie czyli skąd się wiedźma u nas wzięła
• Maść czarownic czyli jak w kulturze obłaskawiliśmy wiedźmy i je do dobrych działań skierowaliśmy
• Huculskie wiedźmy i zasada nieoznaczoności
• Orzechowa wiedźma i oczar
• Czarodziejem (wiedźmą) może być każdy człowiek…

O cytrynku latolistku - opowieść kamishibai

Europejska Noc Naukowców to okazja do poszukiwania inspiracji i wdrażania innowacji. Dla mnie będzie to premiera nowego sposobu opowiadania o przyrodzie i nowej metody edukacyjnej. To nie tylko wymyślenie nowego narzędzia ale i uczenie się zupełnie nowych form przekazywania wiedzy. Zaprezentuję edukacyjną opowieść o motylu - latolistku cytrynku. To będzie "mój pierwszy raz" - jako finał kilkumiesięcznej współpracy w tworzeniu tej opowieści.

Motyl co pachnie jak cytryna, skrzydła ma jak listki, zwiastuje wiosnę i śpi długo dwa razy w roku. Opowieść o motylu - cytrynku latolistku, jego cyklu życiowym, siedlisku życia, powiązaniach ekologicznych z innymi gatunkami w formie ilustrowanej bajki edukacyjnej, przedstawionej metodą kamishibai. Bajka edukacyjna przeznaczona dla dzieci w wielu przedszkolnym i młodszych klas szkolnych. Dla dorosłych jako przykład narzędzia edukacyjnego w edukacji (bez komputera i elektroniki) . Bajka dla dzieci (ok. 20 minut), zabawy ruchowe (ok. 5 min) oraz dyskusja dla dorosłych na temat nowych narzędzi edukacyjnych w edukacji przyrodniczej (ok. 20 minut). Powstało kilka przyrodniczych opowieści tego typu.

Opowieść o motylu cytrynku latolistku to efekt nawiązanej współpracy z Niepublicznym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli TARGET, który działa na terenie całego kraju. Poza kursami języka angielskiego dla nauczycieli i szkoleniami z programowania, realizuje on również szkolenia dla rad pedagogicznych wpisujące się w aktualne kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na dany rok szkolny. Jednym z priorytetów na rok szkolny 2016/17 jest upowszechnianie czytelnictwa i rozwijanie kompetencji czytelniczych wśród dzieci i młodzieży. Dla nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej ODN TARGET oferuje szkolenie Technika kamishibai, czyli skuteczny sposób przygotowania dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym do odbioru dzieł literackich. To innowacyjny sposób wykorzystania tradycyjnego japońskiego teatru w pracy z najmłodszymi. W ofercie ODN TARGET znajdują się opowieści kamishibai, których celem jest także nauczanie przyrody. Przy ich wykorzystaniu dzieci mogą zapoznać się z sekretami życia motyli, cyklem rozwojowym żaby, przyczyną zmian pór roku.

Najprawdopodobniej w czasie Europejskiej Nocy Naukowców podpisane zostanie wstępne, oficjalne porozumienie o współpracy między Wydziałem Biologii i Biotechnologii a Niepublicznym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli TARGET. Planowana współpraca dotyczyć będzie szeroko rozumianej edukacji przyrodniczej oraz kształcenia nauczycieli.

Stanisław Czachorowski

Informacja w programie Europejskiej Nocy Naukowców

Więcej o cytrynku latolistku:

• Latolistek cytrynek - podwójny śpioch i zwiastun wiosny
• Latolistek cytrynek – zwiastun wiosny
• O chrząszczach, motylach i wróżbach andrzejkowych

Noc Naukowców i bioróżnorodność na dachówkach malowana

W trakcie Jarmarku sztuki nie tylko ludowej, Olsztynek

Wystawa poplenerowa w połączeniu prezentacją multimedialną. Różnorodność biologiczna Warmii i Mazur malowana na starych dachówkach: rośliny, owady, grzyby, przyroda wiosennej łąki. Ponieważ wykorzystywane są stare dachówki to jest to forma upcyklingu. Autorzy wystawy: dr hab. Stanisław Czachorowski prof. UWM, prof. dr hab. Czesław Hołdyński, Anna Wojszel, Agnieszka Pacyńska-Czarnecka.

Malowanie dachówek w przestrzeni publicznej to forma aktywizującej edukacji pozaformalnej w zakresie przyrody i ochrony lokalnej bioróżnorodności. Otwarte plenery malarskie odbywały się w czasie pikników naukowych w połączeniu z opowieściami o przyrodzie. Jest to interdyscyplinarna forma upowszechniania wiedzy. Wystawie dachówek towarzyszyć będzie pokaz prezentacji ze zdjęciami i krótkimi filmikami, powstałymi podczas edukacyjnych plenerów (od godz. 21.00).

Dachówki malowane w trakcie pikników naukowych i edukacyjnych plenerów: 1 maja w Skansenie w Olsztynku „"Jarmark sztuki nie tylko ludowej. Wyczarowane z gliny.", 25 maja „piknik z etnobatniką” w ramach międzynarodowego Dnia Fascynujących Roślin (zobacz zdjęcia), 23. czerwca w czasie Nocy Świętojańskiej w Parku Centralnym oraz w czasie pikniku na trawie przy ul Stara Warszawska.

Dachówki malowali m.in.
Stanisław Czachorowski,
Anna Wojszel
Teresa Kosman
Antoni Jarczyk,
Teresa Sidor,
Hanna Ciecierska,
Elżbieta Wilińska
Agnieszka Pacyńska-Czarnecka
Agnieszka Markowicz
Barbara Kuczmarska

Data: 30 września 2016 r.,
miejsce: Biblioteka Główna UWM

Stanisław Czachorowski

Opis wystawy na stronie Europejskiej Nocy Naukowców

Plener w Parku Centralnym, Noc Świętojańska

Poplenerowa wystawa przed Wydziałem Biologii i Biotechnologii

Przykład wykorzystania, hotel dla owadów w Mazurskim Parku Krajobrazowym

Fuzja nauki i sztuki (Noc Naukowców)

Informacja, zamieszczona w najnowszym wydaniu Wiadomości Uniwersyteckich

Udostępniamy łamy dla Europejskiej Nocy Naukowców

W tym roku szerzej udostępniamy łamy naszego bloga dla potrzeb Europejskiej Nocy Naukowców. Niebawem pojawi się więcej informacji, zapowiedzi i relacji. Liczę, że ta współpraca się utrwali.

Miłej lektury

Stanisław Czachorowski

Filmowy konkurs „Naukowiec po godzinach"

Szanowni Państwo,
 Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie w ramach Europejskiej Nocy Naukowców ogłasza konkurs „Naukowiec po godzinach” na najlepszy krótki film prezentujący młodych naukowców jako ludzi z ciekawymi pasjami. Na autora najlepszego filmu czeka atrakcyjna nagroda ufundowana przez firmę Perlan Technologies w formie refundacji/dofinansowania kosztów uczestnictwa w dowolnej zagranicznej konferencji w wysokości 4 000 zł.

Termin nadsyłania filmów: 10 września 2016 r. Zgłoszenia gotowych prac wraz z formularzem dostępnym w załączniku, przyjmowane są po adresem: konkurs_pasja@pan.olsztyn.pl

Szczegółowe informacje dotyczące konkursu można znaleźć na stronie konkursu Naukowiec po godzinach oraz w Regulaminie.